1 stycznia 2026 polskie NSTS (Narodowe Standardowe Scenariusze) straciły ważność. Tysiące operatorów drona w Polsce, którzy legalnie wykonywali komercyjne loty jeszcze w grudniu 2025, teraz mają na koncie nieaktualne uprawnienia. Jeśli wykonujesz inspekcje farm PV — albo chcesz wejść w branżę — ten artykuł tłumaczy co aktualnie obowiązuje i jak być w zgodzie z prawem.
Skąd ta zmiana
Europejski regulator (EASA) zharmonizował przepisy dronowe w 2021 roku, wprowadzając jednolite kategorie: OPEN, SPECIFIC, CERTIFIED. Polska, jak kilka innych krajów, równolegle utrzymywała własne scenariusze NSTS (NSTS-01 do NSTS-08), które działały tylko na terenie kraju. Termin "konwersji" NSTS → STS minął 31 grudnia 2024. Operatorzy którzy nie zrobili konwersji do końca 2024 — od stycznia 2026 latają bez papierów na operacje w kategorii SPECIFIC.
Trzy kategorie EASA
Każdy lot dronowy zalicza się do jednej z trzech kategorii w zależności od ryzyka:
| Kategoria | Ryzyko | Co obejmuje | Dla farmy PV? |
|---|---|---|---|
| OPEN | Niskie | Drony < 25 kg, VLOS, < 120 m, z dala od ludzi | Tak — A2 lub A3 |
| SPECIFIC | Średnie | STS-01 (VLOS w KON) lub STS-02 (BVLOS) | Tak — komercyjne |
| CERTIFIED | Wysokie | Loty pasażerskie, jak samoloty załogowe | Nie |
STS-01 vs STS-02 — różnice praktyczne
Dla inspekcji termowizyjnych farm PV potrzebujesz uprawnień w kategorii SPECIFIC. To dwa europejskie scenariusze standardowe:
STS-01 — VLOS w obszarze kontrolowanym
- Lot w zasięgu wzroku pilota (VLOS)
- Wysokość do 120 m AGL
- Tylko nad obszarem kontrolowanym (KON) — bez przelotów nad osobami nieuczestniczącymi
- Dron klasy C5 (oznaczenie europejskie, max 25 kg)
- Możliwy w środowisku zurbanizowanym
Dla typowej farmy PV 1-10 MWp STS-01 wystarcza w 90% przypadków — operator widzi drona, latasz metodycznie pas po pasie, farma ogrodzona = obszar kontrolowany automatyczny.
STS-02 — BVLOS w środowisku rzadko zaludnionym
- Lot poza zasięgiem wzroku pilota (BVLOS) z obserwatorami przestrzeni
- Wymagani obserwatorzy (AO — Airspace Observers) co maks. 1 km
- Tylko w środowisku rzadko zaludnionym (poza miastem)
- Dron klasy C6
- Mapowanie dużych obszarów > 1 km²
STS-02 przydaje się przy farmach > 25 MWp gdzie dron leci poza horyzont. Bez tych uprawnień musisz przemieszczać stanowisko pilota co kilkaset metrów, co wydłuża inspekcję 2-3×.
Jak zdobyć uprawnienia w 2026
Ścieżka jest następująca (zakładając brak wcześniejszych papierów):
- Egzamin OPEN A1/A3 — online na drony.gov.pl, darmowy, podstawa teoretyczna
- Egzamin OPEN A2 — teoria w certyfikowanym ośrodku, ok. 500 zł, wymagany do lotów blisko ludzi
- Szkolenie STS-01 — 2 dni teoria + praktyka, ok. 1500-2500 zł, w ośrodku zarejestrowanym w ULC
- Szkolenie STS-02 (opcjonalne) — kolejne 1500-2500 zł, jeśli planujesz BVLOS
- Rejestracja jako operator na drony.gov.pl — numer POL-OP-... potrzebny do faktur
- Ubezpieczenie OC operatora — wymóg prawny, suma gwarancyjna minimum 750 000 SDR (~3.5 mln zł)
Całkowity koszt wejścia: 5 000 - 8 000 zł + sprzęt (DJI Mavic 3T to ok. 18 000 zł). Polecane ośrodki szkoleniowe w PL: Drony dla Firmy, Skylinedrones, Aeromind.
Co jeśli masz NSTS które wygasły
Niestety konwersja już niemożliwa — termin minął 31.12.2024. Musisz przejść pełen proces szkolenia STS-01 i/lub STS-02 jak osoba nowa w branży. Dobra wiadomość: materiał jest w 80% ten sam co NSTS, więc kurs przejdziesz szybko (1-2 dni zamiast 3-5 dla nowicjusza).
Gdzie sprawdzić swój aktualny status? Zaloguj się na drony.gov.pl przez Profil Zaufany — zobaczysz pełną listę aktualnych zaświadczeń. Jeśli widzisz tylko NSTS, masz problem i czas zacząć kurs.
Wymóg dla inspekcji PV — jaki minimum
Praktyczny pakiet dla komercyjnych inspekcji farm PV:
- OPEN A1/A3 + A2 (teoria, podstawa)
- STS-01 (VLOS, KON) — obowiązkowo
- STS-02 (BVLOS) — zalecane dla farm > 5 MWp
- Rejestracja operatora + ubezpieczenie OC
- Certyfikat termografisty wg PN-EN ISO 9712 (np. ITC Level 1) — żeby podpisać raport
Podsumowanie
Era NSTS się skończyła — w 2026 obowiązuje wspólny europejski standard STS-01/02. Jeśli wykonujesz komercyjne loty na farmach PV bez tych uprawnień, ryzykujesz mandat (do 5 000 zł) i odpowiedzialność cywilną w razie incydentu. Sprawdź swój status na drony.gov.pl jeszcze dziś — jeśli widzisz tam nieaktualne NSTS, zarezerwuj kurs STS na najbliższy termin.